عَنِ السَّيِّئاتِ از بديها و اگرچه ذنوب كبيره باشد يعنى بعد از توبه جميع جرمها را از ايشان در ميگذراند وَ يَعْلَمُ و مىداند ما يفعلون آنچه ميكنند از نيكى و بدى و حفص بتا ميخواند يعنى خداى ميداند آنچه شما ميكنيد از گناه و توبه پس هر يك را بجزا و سزاى خود مىرساند بدانكه توبه عبارتست از ندامت بر معاصى ماضيه و عزم بر عدم عود در ازمنهء مستقبله و آن باجماع امة واجبست بجهة وجوب ندم بر امر قبيح و بر اخلال واجب و بجهة وجوب دفع ضرر كه آن عقابست يا وقوع خوف آن و چون دفع ضرر واجبست پس چيزى كه دافع ضرر باشد نيز واجب باشد جابر بن عبد اللّه انصارى رواية كرده كه اعرابى در مسجد رسول آمد و دو ركعت نماز بگذارد و گفت اللهم انى استغفرك و اتوب اليك امير المؤمنين عليه السلام فرمود اى اعرابى سرعة زبان بر استغفار مظنه توبه مكذبانست از اين نوع توبه توبه كن گفت يا امير المؤمنين توبه بچه معنيست فرمود كه اسميست كه مشروط است بر شش شرط ندامة از گناه گذشته و قضا كردن فرايض و رد مظالم با صاحب خود و ايذاء نفس در طاعت همچنانكه تربيت او داده در معصيت و چشانيدن بنفس تلخى عبادت همچنان كه چشانيده به او شيرينى معصيت و گريه بدل هر خندهء كه از تو صادر شده و شبههء نيست در اينكه اين شروط كمال توبه است زيرا كه در تحقق اصل توبه ندامة بر معصيت گذشته و عزم بر عدم عود در زمان آينده كافيست أبو هريرة از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه حق تعالى به توبهء بندهء مؤمن فرحناك تر است از كسى كه چيزى گم كند و بيابد و زنى نازاينده كه فرزند آورده و تشنه آب بيابد و هر كه توبه نصوح كند حق تعالى گناهان او را از ياد كرام الكاتبين ببرد از بقاع سماوات و ارضين رفع نمايد . وَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا و اجابت كند دعا را از براى آنان كه گرويده باشند وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و كرده باشند عملهاى پسنديده اگر مصلحة و حكمة مقتضاى آن باشد وَ يَزِيدُهُمْ و زياده گرداند ايشانرا در مسئول مِنْ فَضْلِهِ از فضل عميم خود وَ الْكافِرُونَ و ناگرويدگان لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ مر ايشانراست عذابى سخت كه دوام آنست در كميت و كيفيت بدل آنچه بمؤمنان عطا كرده باشد از ثواب و تفضل ابدى از ابراهيم ادهم پرسيدند كه چيست ما را كه دعا ميكنيم اثر آن را نمىيابيم گفت زيرا كه حق سبحانه و تعالى شما را ميخواند و شما اجابت نميكنيد پس اين آيه را برخواند كه و يستجيب الذين آمنوا تا آخر از ابن عباس نقلست كه معنى آنست كه حق تعالى اذن شفاعة ميدهد ايشان را در حق برادران مومنان و زياده ميگرداند ايشان را از فضل خود به اين وجه كه قبول شفاعت ايشان مىكند در حق برادران مومن